Informatie
  • ALDI waarschuwt voor valse waardebonnen, wedstrijden of enquêtes
Meer informatie »
w21_0002_hpt_255x224_be-nl_goedgemerkt.jpg
header_naehrwert02.jpg

Ons lexicon inzake voedingswaarde

Aanbevolen hoeveelheid voedingsstoffen

De referentiehoeveelheden geven de dagelijkse behoefte aan energie en voedingsstoffen, zoals bv. vetten, eiwitten en koolhydraten alsook vitaminen en mineraalstoffen weer die het lichaam dagelijks nodig heeft zodat er voldoende energie aanwezig is voor de spierarbeid, beweging, stofwisseling en groei. Zo bedraagt de referentiehoeveelheid voor de energiewaarde voor een gemiddelde volwassene dagelijks 2000 kcal en de dagelijkse behoefte aan eiwitten 50 g.

Ballaststoffen (vezels)

Onder de verzamelnaam ballaststoffen (voedingsvezels) worden bestanddelen van plantaardige voeding gebundeld die door de lichaamseigen enzymen van het maagdarmkanaal noch verteerd noch geabsorbeerd kunnen worden. Toch zijn voedingsvezels niet waardeloos maar vervullen ze een aantal belangrijke functies in het spijsverteringsstelsel. Ze zorgen voor een verhoogd kauwvermogen en zo voor een beter verzadigingsgevoel en zijn bij de regulering van de spijsvertering betrokken. Voedingsvezels zitten overwegend in volwaardige granen, fruit, peulvruchten of aardappelen en vormen dus een belangrijk bestanddeel van een evenwichtige voeding.

Eiwit (proteïne)

Proteïnen zijn belangrijke bestanddelen van levensmiddelen. Ze leveren de voor de opbouw van lichaamseigen proteïnen belangrijke bouwstoffen, de zogenaamde essentiële aminozuren, die door het lichaam niet zelf kunnen worden aangemaakt. Proteïnen zijn betrokken bij de opbouw van nog veel meer lichaamssubstanties, zoals bijvoorbeeld de hormonen. Het zijn smaakdragers van levensmiddelen en ze liggen aan de oorsprong van reuk-, smaak- en kleurstoffen die bij het bereiden (koken, braden, bakken) van voeding kunnen ontstaan. Tot de eiwitrijke levensmiddelen behoren melk- en zuivelproducten, eieren, vlees, noten en peulvruchten.

Energie en energiebehoefte

Energiewaarde

De energiewaarde duidt de energie-inhoud van een levensmiddel aan en wordt aangeduid in kilojoule (KJ) en kilocalorieën (kcal). De energiewaarde van levensmiddelen wordt bepaald door de voedingsstoffen waaruit ze zijn samengesteld. De energiewaarde laat zich definiëren als de hoeveelheid energie die het lichaam bij het afbreken van de voedingsbestanddelen kan winnen.

Energiewaardeton

Met behulp van de energiewaardeton herkent u direct de energiewaarde, meer bepaald het gehalte aan voedingsstoffen per portie. Verder geven de energiewaardetonnen de energiewaarde en het gehalte aan voedingsstoffen per portie in procenten weer in functie van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor een gemiddelde volwassene.

FoodDrinkEurope - Europese Federatie van de Levensmiddelenindustrie

FoodDrinkEurope (FDE) houdt zich als Federatie van de Europese Levensmiddelenindustrie bezig met voedings-, consumenten- en milieuvragen en vertegenwoordigt de industrie op het niveau van de Europese Unie voor onderwerpen inzake handels- en concurrentiepolitiek.

Referentie-inname

De referentie-inname definieert de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) energie en voedingsstoffen die een gezonde volwassene gemiddeld per dag tot zich moet nemen. Deze wetenschappelijk gefundeerde richtwaarden worden door talrijke voedingsproducenten gebruikt om aan de consumenten een eenvormige maatstaf voor de berekening van hun dagelijks opgenomen voedingswaarden aan te bieden. Door de nieuwe verordening inzake voedingswaarde-etikettering worden de GDA's door de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voedingsstoffen vervangen.

Keukenzout

Het mineraalzout natrium speelt een belangrijke rol in de menselijke voeding. Via de voeding wordt natrium het vaakst in de vorm van keukenzout opgenomen. Natrium is bij een groot aantal lichaamsfuncties betrokken (bv. De regulering van de bloeddruk en waterhuishouding). In het algemeen geldt dat 1 g natrium met 2,5 g keukenzout overeenkomt.

Kilojoule/kilocalorie

KJ of kcal is de fysische meeteenheid voor het energiegehalte van een voedingsmiddel (zie ook onder Energiewaarde). De drie hoofdbestanddelen van de menselijke voeding - koolhydraten, eiwit en vet - leveren verschillende hoeveelheden calorieën. Zo levert 1 gram vet 37 KJ (9 kcal) en 1 gram koolhydraten of eiwit 17 KJ (4 kcal). Kilojoule en kilocalorie kunnen in elkaar omgerekend worden. 1 kcal komt overeen met 4,1868 KJ.

Koolhydraten

Koolhydraten behoren tot de elementaire voedingsstoffen die een groot aandeel hebben in de totale voeding. Ze zijn een belangrijke energiebron voor het lichaam en worden onderverdeeld in mono-, di- en polysacchariden (alle suiker- en zetmeelsoorten behoren tot de groep van de koolhydraten). In tegenstelling tot de voedingsvezels worden ze in de menselijke stofwisseling verteerd. Alle lichaamsfuncties en lichaamscellen hebben een voldoende aanvoer van koolhydraten als energiebron nodig om op volle sterkte te kunnen functioneren. Koolhydraten zitten vooral in fruit, aardappelen en in graanproducten zoals brood en deegwaren.

Mineralen

Mineralen worden onderverdeeld in nutriënten en spoorelementen. Tot de nutriënten behoren onder andere calcium, natrium, kalium en magnesium. Tot de spoorelementen behoren bijvoorbeeld ijzer, jodium, zink en selenium. Omdat mineralen heel veel verschillende functies in het menselijk lichaam voor hun rekening nemen, is een toereikende aanvoer van groot belang. Mineralen leveren belangrijk werk als bouwstenen van bepaalde lichaamssubstanties (botten en tanden), voor de werking van talrijke enzymen maar ook als smaakdragers en zijn in veel verschillende levensmiddelen in verschillende hoeveelheden vertegenwoordigd.

Natrium

Suiker

Suiker behoort tot de voedingsstoffengroep van de koolhydraten. Onder het begrip 'suiker' verstaat men over het algemeen mono- en disacchariden (bv. glucose, fructose en sacharose). Vooral sacharose, onze huishoudsuiker, wordt geprijsd omwille van haar zoetende eigenschap. Suikers worden snel opgenomen door het lichaam. Ze geraken in vergelijking met polysacchariden (bv. zetmeel) snel in het bloed en leveren dus snelle energie.

Verzadigde vetzuren

Dierlijke vetten, zoals deze bijvoorbeeld in boter en worst zitten, zijn vooral samengesteld uit verzadigde vetzuren. Plantaardige vetten (plantaardige oliën en margarine) daarentegen bevatten overwegend onverzadigde, essentiële vetzuren die het lichaam niet zelf kan aanmaken. Voor een gezonde en evenwichtige voeding moet een dagelijks voedingsplan zowel verzadigde als onverzadigde vetzuren bevatten.

Vetten

Voedingsvetten zijn energieleveranciers die binnen de menselijke voeding een belangrijke rol spelen. Ze bevatten als belangrijkste component voedingszuren die verzadigd, enkelvoudig onverzadigd of meervoudig onverzadigd kunnen zijn. Tegelijk zijn vetten ook dragers van vetoplosbare vitamines die in het organisme voor talrijke levensnoodzakelijke stofwisselingsprocessen en lichaamsstructuren nodig zijn. Vetten zijn eveneens dragers van smaak- en aromastoffen die de genotwaarde van voeding bepalen.

Vitamines

Vitamines behoren tot de voedingsbestanddelen waarvan een toereikende aanvoer levensnoodzakelijk is en die verantwoordelijk zijn voor het in stand houden van talrijke functies in het menselijk lichaam. Ze zijn bij de werking van talrijke stofwisselingsprocessen betrokken, zo draagt vitamine C bijvoorbeeld bij tot de normale werking van het immuunsysteem. Men maakt een onderscheid tussen in vet oplosbare (A, D, E en K) en in water oplosbare vitamines (B1, B2, B6, niacine, pantotheenzuur, biotine, foliumzuur, B12 en C), welke in verschillende hoeveelheden in de voeding kunnen voorkomen. Levensmiddelen die rijk zijn aan vitaminen vormen een vast bestanddeel van een evenwichtig dieet.

Voedingswaarde